KREIS SPROTTAU -SAGAN ALT + NEU

 



 Petersdorf Piotrowice
  bei Sprottau 

 

   Einwohner:  (1885)  556     (1925)  715

                          (1897)  514      (1939)  822

                          (1913)  667      (1944)  796

                          

                      




                          Ludwigsmühl                    Kol. Forsthäuser

 

 
   Standesamt ab 1881 in Primkenau
                     ab 1938 in Sagan



  

                                             Beschreibung des Ortes um 1845

 

 Grund und Boden /Auswahl
                    
  Jahr  Form  Besitzer Hinweise
1858 Rittergut 
 Herzöge zu Schleswig-Holstein ... in Primkenau


1886 Rittergut

 

 Herrschaft Primkenau-

 Pächter: Knoblauch

 

 235 ha
1902  Fideikomm.- Primkenau

 
1917 Rittergut

 

 Besitzer wie 1902

 

 

 

 Der nächste Anschluss :


                   

 

                                Bahnhof in Primkenau ,4 km

                                Autobus in Sprottau ,15 km

                           

           


 



 Evangelische Schule: 
 1845 Schule - 1 Lehrer - 4 Orte
 1893 Schule - 2 Lehrer
 1927 2 Schulen - 3 Lehrer



 Volksschule:  
            
 1939 Volksschule

 

               

                      Teilweise erhalten / Ruine

 




Kirche bis 1945


 Evangelische Kirche           Katholische Kirche
                                                                 
                                                                Primkenau (1941)



                                                               

           
 
                                                 Jahreskalender  Kreis Sprottau  1929

 

 

 Naturwunder im Ort:

 Eiche

 

 




               

                              Gasthof Riediger

 Gasthof

 Rudolf Woith

 

 Händler Holz:  Otto Bertold
  
 Gewerbe Brunnenbau: Wilhelm Knappe

 

 


 Stand 1927

 Schmied Moritz Fiedler
 Tischler Moritz Fiedler
 Schuhmacher Karl Galoz
 Müller Richard Gühler
 Schneider Hermann Seifert
 Bäcker Berta Thomas
 Stellmacher  Gustav Werner





 1941 Petersdorf mit Petersmühl +
                              Kol Forsthäuser
 Dorf
 Post über Sprottau
 Amtsbezirk + Standesamt: Primkenau Landratsamt: Sagan
 Bahnhof: Primkenau Evangelische + Katholische Kirchspiel:
                  Primkenau
 Einwohner: 784 Bürgermeister Hugo Klemp

 




 Vertrieben  1945

 

 


 ++++++ HEUTE: Piotrowice

   Stadt und Landgemeinde Primkenau  (Przemkow
   


        

 





                             



 Petersdorf  Chrobow
  bei Sagan
 

 Einwohner: (1885)  418           (1939)   617

                       (1897)  443           (1944 ) 608 

                       (1913)   434

                                     


 Kol. Buschhäuser + Neuhäuser                   + Groß + Nieder + Ober


                         Ort im ehem. Kreis Sagan 

 
   Standesamt ab 1881 in Buchwald

  -1941 in Sagan

             

                
                                    Beschreibung des Ortes um 1845

 


 Grund und Boden / Auswahl
                                                                                                                        
 Jahr Form Besitzer Hinweise
1858 Rittergut 
 Besitzer:  Zehe


1886 Rittergut 
 Karl Friedrich Traugott Zehe aus Sorau
 Pächter: Karl Zehe

  263 ha
1902 Rittergut M. Zehe
1921 Rittergut 
 Paul Krüger
 4 Mitarbeiter Verw.

 346 ha
 Ostfriesenherde
1930 Rittergut 
 Graf Hermann  von Reichenbach
 3 Mitarbeiter Verw,

 235 ha
 Kaltblutpferdez.
1937 Rittergut-Erbhof 
 Max Baumann- Landschaftsrat i. Ruhe

 111 ha

 

 

 Der nächste Anschluss:

                       

                         Bahnhof in Buchwald, 3 km

                          Autobus im Ort

                                              

           


 



 Katholische Schule: 
 1900 Schule -44 Kinder-2 Kl.-2 Lehrer
 1925

 Schule -43 Kinder-2 Klassen-2 Lehrer

 auch für Barge + Nieder Buchwald




 Evangelische Schule: 
 1741 Schule - 1 Lehrer
 1845 Schule- 1 Lehrer-  Schulhaus von 1834
 1893 Schule- 1 Lehrer
 1927 Schule -1 Lehrer



 Volksschule: 
 1939 Volksschule

 

 



         

                                                                                      Zustand und Verbleib unklar

               Weitere Adelsitze:

            Schlösser im Kreis


 


 geboren:   Großwildjägerin Margarete Trappe (1884 - 1947

                                                              siehe  Margarete Trappe
 

 1853: Ortolanzuchtanlagen (Emberiza hortulana)

          für Speisezwecke

          (Heute in Europa geschützter Vogel)

    Bild by : nabu.de

      Auszug Buch (quelle by Tx 24)  Kreis Sagan von 1850

 



                  

                         Nicht mehr vorhanden

 

 


 Kirche bis 1945

 Evangelische Kirche Sagan


 Katholische Kirche Eckersdorf (1941)
 im Ort Augustinuskirche


 Kirche heute St.Augustinus


                                Frühgotik 13.Jahrh.Später wurde die Kirche erweitert.
               bild by polska-org.pl

                 

 

 

Denkmalschutz 1891 by Tx 27

           
 





                     

                                          Gasthaus Prinz von Preussen

 

  


  Stand 1927

 Schmied Hermann Gierth
 Bäcker Paul Grunwald
 Stellmacher Heinrich Lobach

 


 1941 Petersdorf bei Sagan mit
  Neuhäuser + Buschhäuser
 Dorf
 Post über Sagan Landratsamt: Sagan
 Amtsbezirk : Buchwald Standesamt: Sagan
 Bahnhof : Buchwald Evangelische Kirchspiel: Sagan
 Katholische Kirchspiel: Eckersdorf
 Einwohner: 492 Bürgermeister Paul Grätz

 

 



 Vertrieben  1945

  

 


 ++++++ HEUTE: Chrobow

  Gemeinde Sagan  Land  
              


                                                     

       





 

    ort mit kreis sagan eng verbunden


   Priebus -   bis 1932   im   Kreis Sagan, inmitten der Priebuser Heide,

   1273 erstmals   erwähnt, 1311 Stadt, ab 1742 preußisch, Kr.Rothenburg

   ----------->  Herzog Hans

   


                 Hungerturm by quelle B 24-siehe Geschichte Herzog von Sagan

  

 








 Primkenau Przemkow

 Siedlung seit 1305

 Kirche um 1484
 
 

 Einwohner:  (1885)  1728    (1939)   4842

                       (1897)   2114     (1944)  4860

                       (1913)   2853     (2020) 6079  

                        (1925)  2616

                      

                                           



 Lauterbach 1.7.1929 übernommen                    ab 1959 wieder Stadt

 


 Standesamt ab 1876 im Ort

 

                    https://bilder-aus-niederschlesien.hpage.com

     

                                

           

                                           foto by eisermann @ - quelle

                       

      

  Grund und Boden /
              Auswahl

                                                                                                                                

  Jahr
  Form-Besitzer
  Hinweise
1886

 Herrschaft Primkenau-

 Ernst Günther- Herzog zu Schleswig-Holstein...

 308 ha
1894

 

 Fideikommißherrschaft Primkenau

 Ernst Günter-  Herzog zu Schleswig-Holstein...

 ca.13 Güter
folg. Jahre 
 Fideikommißherrschaft Primkenau

 
1937

 

  Allodialherrschaft

 Herzogin Dorothea Marie zu Schleswig-Holstein...

 
 1940 
 Dominium Luisenhof

 

 
     1913-  Vermögen 10 - 11 Mill. RM






 1930:  am Schloss Buche mit 4 m Umfang, Schlosspark große  Eichen
    Försterei Adelaidenau mit Pelztierzucht.

 

  Inselparkbad

  Premkowski-Landschaftspark  (ab 1980)

  Schweizerhaus

 

 

 Der nächste Anschluss:

                               Bahnhof Dorotheenhütte (1890 -2010)

                               Kursbuch Nr 144 k (Freystadt - Reisicht)

                                                                                                                         


                                         Autobus im Ort

 


 ADAC Mitglieder 1913

 


               


 



 Katholische Schule: 
 1900 Schule - 71 Kinder- 2 Klassen- 2 Lehrer für 14    Orte
 1925 Schule - 53 Kinder - 2 Klassen- 2 Lehrer



 Evangelische Schule: 
 1845 Schule - 1 Lehrer
 1867 Schule- 251 Kinder- 1 Strickschule für arme        Kinder
 1893 Schule - 4 Lehrer
 1907 Stadtschule - 6 Lehrer
 1927 Schule - 8 Lehrer



 Volksschule:  
                
 1939 Volksschule








  Neue

  Grundschule 2010

 

 

 Brauerei:   Quelle:www.klausehm.de


 

                                                    Sprottauer Jahreskalender 1937

 

    

  ...in Primkenau geboren:
 
      Siegesmund G. Dietmar ( 1759-1834)  Geschichte und Natur

      Karl B. Gottlob Keller ( 1784--) Pastor


      Albrecht Jander   (1843 ---)    Lehrer

Quelle für alle Texte: Schlesische Landsleute 1901

 

 Kreistagswahl 12.03.1933


 Vorschlag: NSDAP
 Lukas.Herbert

 Vorschlag: SPD
 John,-Alfred.-Metallarbeiter


 Schmidt,Arthur-Schlosser
 Kreistag gewählt
 Vorschlag: KPD
 Kahl,Richard-Zimmermann

 Vorschlag: Deutsche Zentrumspartei
 Kanczor,August-Kaufmann

 Vorschlag:Kampffront Schw-Weiß-Rot
 Berndt,Paul-Direktor

 Vorschlag: Altkreis Sprottau
 Schottke,Paul-Pastor




 quelle by Sprottauer Kreisblatt 1933 nr-10+13



                       Die politische Stütze des Staates 1937- Primkenau und Umgebung



     In der Stadt gab es mehrere

              Kriegerdenkmale

                

                       Nicht mehr vorhanden

 

 





                   Herzöge von Schleswig-Holstein-Sonderburg-Augustenburg (Auswahl)

       

            Friedrich (1829 - 1880)

      

                 Feodora (1874- 1910)

  

         

         Ernst Günther (1863 -1921)

             

 

                   Christian (1798 -1869)

 

                                           quelle by SPROTTAUER KREISBLATT 1921 nr. 12




 Kirche bis 1945

 Evangelische Kirche im Ort


   
  1869: Pastor Meissner  1883: Pastor A. Jentsch
  1927: Pastor P. Schottke  1937: Pastor R.Schottke
  1945: Pfarrer H. Zimmer


 

     
               

 Katholische Kirche im Ort

 1935: in der Stadt 580 Katholiken

 Kirche heute Maria Himmelfahrt



 
                                Römisch-katholische Pfarrei Maria Himmelfahrt

                  ehem. evang.-Kirche -----> orthodoxe Kirche Erzengel Michael seit 1949
     
 
               
  Römische-katholische Pfarrei der Göttlichen Barmherzigkeit

  Griech.-katholische Pfarrei St.Cosma und Damian


                                                            



                               Gemeindevertreter 1933 - Partei: NSDAP by Tx 30



                                       RAD -Abt. 4/106 +  9/ 106 Luisenhöhe- Sprottebruch


                      weitere RAD-Abteilungen -------------------------->  RAD im Kreis

 





                         Weitere Adelsitze:

                                                                        Schlösser im Kreis


 

 


                                      Neues Schloss 1894-97 erbaut -Foto: alte AK -Privatbesitz



 

   

                 Ausführliche Beschreibung der Stadt  von Frau Eisermann  (Primkenau):

     

    Das Schloss wurde im Februar ´45 beschossen 

    (widersprüchliche "Zeugen" -Angaben 

     darüber: Die einen sagen, das Schloss sei von der dt. Wehrmacht in Brand 

     gesteckt worden,  da kriegswichtiges Material darin lagerte; andere meinen,

     die Rote Armee habe das Schloss bei ihrem Einmarsch beschossen) -

      die Ruine war aber durchaus stabil und relativ gut erhalten, wie Fotos beweisen.

     Anfang der 70er aber wurde auch die Ruine gesprengt,   gleichzeitig mit anderen

     Sprengungen  sowie der Einebnung der  deutschen Friedhöfe...

   


  1927 -- In der Stadt :   Handwerk Primkenau

 


 Industrie: Friedrich-Christianhütte
  Warsteiner u. Herzogliche Eisenwerke AG
  Dampfziegelei Wilhelm Kohn

 Henriettenhütte

   

 





 Amtsbezirk Primkenau und Gutsbezirke :
 Primkenau.-1.Jan.1874
 Armadebrunn ,Haselbach,Karpfreiß , Klein Gläsersdorf , Klein Heinzendorf , Krampf
 Langen ,Lauterbach ,Neu Vorwerk , Petersdorf , Schlossgemeinde Primkenau
 Gutsbezirke:Armadebrunn ,Bruch Primkenau , Schloss und Oberwald ,  Klein                Gläsersdorf ,
 Krampf ,Langen , Klein Heinzendorf , Lauterbach , Neu Vorwerk ,Petersdorf , Primkenau   Forst
 Weißig , Wolfsdorf , Haselbach
 
 Primkenau.-1.Jan.1908
 Armadebrunn ,Haselbach ,Karpfreiß ,Klein Gläsersdorf , Klein Heinzendorf , Krampf
 Langen ,Lauterbach , Neu Vorwerk , Petersdorf , Weißig , Wolfsdorf
 Gutsbezirke:Haselbach , Petersdorf , Karpfreiß , Langen , Lauterbach , Weißig ,   Wolfsdorf
 
 Primkenau.-1.Febr. 1933
 Baierhaus ,Karpfreiß ,Klein Gläsersdorf , Klein Heinzendorf , Krampf , Langen
 Neuvorwerk ,Petersdorf, Wolfsdorf
 Gutsbezirk : Neuvorwerk
 
 Primkenau 1937
 Wolfsdorf ,Petersdorf ,Neuvorwerk ,Langen ,Krampf ,Klein Heinzendorf
 Klein Gläsersdorf ,Karpfreiß , Baierhaus
 
 Primkenau.-1.Jan.1945
 Baierhaus ,Karpfreiß, Klein Gläsersdorf , Klein Heinzendorf , Krampf , Langen
 Petersdorf , Weißig ,Wolfsdorf
 Gutsbezirk:Neuvorwerk
 Quelle: www.territorial.de


    


 1941 Primkenau mit Stärkefabrik
 Stadt
 PostamtLandratsamt: Sagan
 Amtsbezirk + Standesamt: vor Ort
 Bahnhof Evangelische + Katholische Kirche:
       vor Ort
 Einwohner: 4464 Bürgermeister Herr Renner

                             

 

 



 Vertrieben  1945

  

 


 ++++++ HEUTE: Przemkow

     Stadt und Landgemeinde umfaßt 10 Ortschaften

                                                                   siehe auch:  http//przemkow.pl      





   

  Landgemeinden Primkenau :
JakobsdorfKlein HeinzendorfKarpfreiß
KrampfLangenHierlshagen
PetersdorfKlein GläsersdorfWolfersdorf

Weißig

                                      

  





    

 
Puschkau
------------->        ab 18.12.1936  neuer Name :  siehe  ------>  Hirtenau
 

 




    

  

                   ... zur Seite:    Q - R


BITTE WEITER BLÄTTERN !

Nach oben